محمد بن محمد بن أحمد القرشي ( ابن الاخوة ) ( مترجم : جعفر شعار )

67

آيين شهردارى ( فارسى )

باب دهم در شناختن ترازو و پيمانه و ذراع ترازوى درست آن است كه دو طرف آن برابر و كفه‌هايش معتدل و سوراخ آويزهء آن در ميانهء شاهين ، و سوراخ تيز و مسمار فولادين باشد تا آنكه تند حركت كند ، و در غير اين صورت مىايستد و به خريدار زيان مىرساند . بايد كه محتسب ترازوداران را وادار كند تا ترازو را پاك كنند و همه وقت انواع روغن‌ها و چرك را از آن بزدايند ، زيرا چه بسا در بينى ترازو چيزى مىماند و خريدار را زيان مىزند ، و نيز بايد فروشنده پيش از وزن ترازو را آرام كند آن‌گاه كالا را به دست خود و اندك‌اندك در ترازو گذارد و با انگشت شست خود فشار ندهد تا مرتكب كم‌فروشى نشود . و بايد كه ترازوى فروشنده آويزان باشد ، و محتسب اجازه ندهد كه فروشندگان با ترازوى رطلى در دست وزن كنند . از جمله تقلب‌هاى نهانى در وزن طلا اين است كه فروشنده ترازو را به دست خود بالا و روبروى صورت خود نگاه دارد و در كفهء حامل طلا بدمد